Het verschil tussen de resultaten uit een kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Om de mate van betrouwbaarheid en validiteit van een onderzoek te beoordelen, wordt de generaliseerbaarheid van de onderzoeksresultaten getoetst. De generaliseerbaarheid zegt iets – bij een kwantitatief onderzoek – over de mate waarin de uitkomsten te generaliseren zijn over populaties, terwijl de generaliseerbaarheid bij een kwalitatief onderzoek iets zegt over de mate waarin de uitkomsten te vergelijken zijn in soortgelijke situaties. Echter lijkt hier soms nog wat verwarring over te bestaan, want wanneer een kwalitatief onderzoek wordt uitgevoerd waar een relatief klein deel van de beoogde doelgroep wordt betrokken, wordt zo’n onderzoek nog te vaak als niet representatief bestempeld. Dit terwijl het bij een kwalitatief onderzoek de grootte van de steekproef niet bepalend is voor representativiteit van de resultaten uit dit onderzoek. Dit komt omdat de doelstelling van het onderzoek verschilt met die van een kwantitatief onderzoek. Het is mede hierom belangrijk om vooraf zorgvuldig na te denken over de concrete doelstelling van het beoogde onderzoek. Wil je inzicht krijgen in de ervaringen van mensen (bijvoorbeeld cursisten, werknemers of patiënten) bij een bepaald construct of wil je de relatie meten tussen twee factoren? Je kunt op basis van een kwantitatief onderzoek statistische conclusies trekken, terwijl je op basis van een kwalitatief onderzoek theoretische conclusies kunt trekken. Zo is de grootte van een steekproef bij een kwalitatief onderzoek bijvoorbeeld niet relevant, terwijl dit bij een kwantitatief onderzoek juist cruciaal is.
De generaliseerbaarheid van kwalitatieve resultaten hangt
niet af van de grootte van de steekproef
Wanneer een relatief kleine steekproef betrokken is geweest bij een kwantitatief onderzoek, dan kan daar de generaliseerbaarheid van in twijfel worden getrokken, terwijl de generaliseerbaarheid van een kwalitatief onderzoek daarentegen niet afhangt van het aantal betrokken participanten. Bij kwalitatief onderzoek draait het om de zogenoemde dataverzadiging. In andere woorden: Wanneer alle mogelijke categorieën (tot er geen nieuwe informatie meer te verkrijgen valt) uit de verzameling aan de opgehaalde informatie (d.m.v. bijvoorbeeld diepte-interviews) hebt kunnen destilleren, dan kunnen de resultaten bij een kwalitatief onderzoek doorgetrokken worden naar alle vergelijkbare gevallen. Voor organisaties levert kwalitatief onderzoek hiermee een overzicht op van alle mogelijke persoonlijke bevindingen, meningen en patronen die binnen de betreffende doelgroep kunnen worden tegengekomen. Het is vervolgens aan de organisatie zelf om te beoordelen of en hoe de bevindingen worden gebruikt in beleid- en besluitvorming. Je kunt op basis van de kwalitatieve onderzoeksuitkomsten nog altijd besluiten om – ter aanvulling – een kwantitatief onderzoek te verrichten waar je wel statistische conclusies mee kunt trekken.
